Ekuqaleni kuka-2025, abaphandi abavela kwiYunivesithi yaseWashington kunye neBrigham and Women's Hospital (isibhedlele sokufundisa saseHarvard Medical School) batyhile indlela engazange ibonwe ngaphambili yokunyanga isifo se-Alzheimer – ukuphefumlai-xenonigesi, engagcini nje ngokuthintela ukudumba kwemithambo-luvo kwaye inciphise ukuwohloka kobuchopho, kodwa ikwanyusa neemeko zokukhusela ii-neuronal.
IXenonkunye nokukhusela i-Neuroprotection
Isifo sika-Alzheimer sesona sifo sixhaphakileyo sokuwohloka kwemithambo-luvo ebantwini, kwaye imbangela yaso kukholelwa ukuba inxulumene nokuqokelelwa kweproteni ye-tau kunye neproteni ye-beta-amyloid engqondweni. Nangona bekukho amayeza azama ukususa ezi proteni zinobuthi, awazange asebenze kakuhle ekucothiseni ukuqhubela phambili kwesi sifo. Ke ngoko, imbangela yesifo okanye unyango aluqondwa ngokupheleleyo.
Izifundo zibonise ukuba ukuphefumlai-xenonzinokunqumla umqobo wegazi-ubuchopho kwaye ziphucule kakhulu imeko yeempuku ezineemodeli zesifo sika-Alzheimer phantsi kweemeko zelebhu.Olu vavanyo lwahlulwe lwaba ngamaqela amabini, elinye iqela leempuku labonisa ukuqokelelwa kweproteni ye-tau kwaye elinye iqela labonisa ukuqokelelwa kweproteni ye-beta-amyloid. Iziphumo zovavanyo zibonise ukuba i-xenon ayigcinanga nje ngokwenza iimpuku zisebenze ngakumbi, kodwa ikwakhuthaza impendulo yokukhusela ye-microglia, ebalulekileyo ekucoceni iiproteni ze-tau kunye ne-beta-amyloid.
Olu vumbululo lutsha luyinto entsha kakhulu, lubonisa ukuba iziphumo zokukhusela imithambo-luvo zinokuveliswa ngokuphefumla igesi engasebenziyo. Umda omkhulu kwicandelo lophando nonyango lwe-Alzheimer kukuba kunzima kakhulu ukuyila amayeza anokunqumla umqobo wegazi-ubuchopho, kwayei-xenonndingakwenza oku.
Ezinye iindlela zonyango ze-xenon
1. I-Anesthesia kunye ne-analgesia: Njengegesi ye-anesthetic efanelekileyo,i-xenonisetyenziswa kakhulu ngenxa yokungenisa kwayo ngokukhawuleza kunye nokuchacha kwayo, ukuzinza okuhle kwentliziyo kunye nomngcipheko omncinci wemiphumo emibi;
2. Impembelelo yokukhusela imithambo-luvo: Ukongeza kwimpembelelo enokubakho yonyango kwisifo sika-Alzheimer esikhankanyiweyo apha ngasentla, i-xenon ikwafundwe ukunciphisa umonakalo wobuchopho obangelwa yi-neonatal hypoxic-ischemic encephalopathy (HIE);
3. Ukufakelwa kunye nokukhuselwa kwamalungu omzimba:IXenoninokunceda ekukhuseleni amalungu omzimba anikelayo kwi-ischemia-reperfusion ekonzakaleni, nto leyo ebaluleke kakhulu ekuphuculeni izinga lempumelelo lokufakelwa kwamalungu omzimba;
4. Ukuqonda i-Radiotherapy: Ezinye izifundo zokuqala zibonise ukuba i-xenon inokukwazi ukuphucula uvakalelo lwee-tumor kwi-radiotherapy, nto leyo ebonelela ngesicwangciso esitsha sonyango lomhlaza;
Ixesha leposi: Matshi-13-2025






